Người thành công cần viết sách nhiều hơn nữa. Nhưng rồi mình nhận ra, người bình thường cũng vậy, bởi mọi cuộc đời đều xứng đáng được kể.
Mình có một suy nghĩ viển vông: Ai cũng có thể viết sách, ai cũng có thể trở thành tác giả.
Mình đặc biệt thêm cái tính từ “viễn vông” vào, bởi thừa biết điều này sẽ không bao giờ xảy ra. Nhưng có ai cấm mình nghĩ thế?
Tất nhiên, mình không mơ mộng như vậy chỉ vì… ế job chấp bút. Mình cũng không tưởng tượng tới cảnh người ta nườm nượp gõ cửa đòi viết sách. Viết một quyển sách không phải chuyện dể, dù thời đại này có thể dùng AI hỗ trợ. Một năm, mình làm được 5-6 cuốn là cùng.
Có một lý do sâu xa hơn đằng sau.
Sách thường được viết bởi những người thành công
Trong thực tế, hầu hết những quyển sách mà chúng ta đọc đều được viết bởi những người đã đạt nhiều thành tựu trong sự nghiệp, nhất là dòng sách non-fiction (phi tiểu thuyết). Từ “thành công” trong phạm vi này được hiểu theo cái nghĩa phổ biến – là thăng tiến trong công việc, là kiếm được nhiều tiền, là được công nhận xuất sắc trong lĩnh vực mình theo đuổi.
Vì sao những người đã tạo dựng được sự nghiệp hay viết sách? Mình nghĩ có 3 lý do chính sau đây.
Lý do 1: Cuộc đời của người thành công có nhiều chất liệu.
Chất liệu ở đây là kiến thức, kinh nghiệm và trải nghiệm mà họ tích luỹ được – thứ rất hữu ích cho nhiều người. Những thành tựu họ đạt được cũng trở thành minh chứng rõ rệt cho những gì họ chia sẻ. Nói cách khác, họ đã làm được nên lời nói có sức nặng hơn, kinh nghiệm đáng tin hơn. Nếu người giỏi mà không viết sách ra thì vô cùng uổng phí.
Tất cả các tác giả của mình đều có nhiều thành tựu ấn tượng trong sự nghiệp. Đa phần họ là doanh nhân hoặc chuyên gia có hàng thập kỷ kinh nghiệm làm nghề. Mình cũng được truyền cảm hứng và học hỏi rất nhiều khi thực hiện các dự án chấp bút hay đồng hành viết sách cùng họ. Từ trải nghiệm của bản thân, mình thực sự tin rằng những người thành công cần viết sách nhiều hơn nữa, để giúp những người khác rút ngắn được chặng đường nỗ lực, tránh được nhiều sai lầm và cạm bẫy. Không phải ai cũng có may mắn tiếp cận những chuyên gia dày dạn này để học hỏi, vậy nên đọc sách họ viết chính là cách học hỏi dễ dàng và tiết kiệm chi phí nhất.
Mỗi người giỏi không viết sách là một kho tri thức có thể thất truyền.
Bạn thử nhìn xung quanh xem, có phải có rất nhiều người tài giỏi nhưng không nổi tiếng, cũng không mở khoá học và cũng không có ý định viết sách. Nhiều người trong số đó chỉ sống một cuộc sống bình thường, thậm chí còn không dùng Facebook. Giả sử họ viết sách, và quyền sách tới tay những người đang cần, sẽ có rất nhiều người được hưởng lợi, phải không?

Ảnh: Unsplash
Lý do 2: Người thành công thường có kiều kiện kinh tế hơn.
Ngoài chuyện bỏ nhiều thời gian và công sức, các tác giả cũng cần bỏ ra nhiều tiền để một dự án sách được thực thi, ước tính con số lên đến vài chục hay hàng trăm triệu. Người bình thường chắc không sẵn sàng dành số tiền đó để làm sách.
Nhìn từ góc độ cá nhân, từ vị trí của một người chấp bút sách và biên tập viên, mình nghĩ không có quá nhiều người đặt mục tiêu kiếm tiền khi ra sách. Bởi vì, tỉ lệ sách trở thành best-seller hay long-seller không quá cao. Những quyển sách mang về nguồn thu nhập thụ động cho tác giả lâu dài và bền vững, trở thành một khoản đầu tư có lời về mặt tài chính, thường không quá nhiều. Thực tế thì, có rất nhiều tác giả không cần hoàn vốn, vì họ viết sách để phục vụ các nhu cầu khác nằm trên tầng đỉnh của tháp Maslow – như nhu cầu được công nhận hay thoả đam mê.
Tóm lại, khi đặt mục tiêu trở thành tác giả, hầu hết chúng ta đều biết mình phải “tốn tiền”, chứ không phải là “kiếm được tiền”. Việc ra mắt một quyển sách thường không trực tiếp mang về nhiều tiền cho bạn (nhưng gián tiếp thì có).

Ảnh: Unsplash
Lý do 3: Người thành công có động lực để viết sách.
Lý do này mới quan trọng, vì họ biết rõ họ cần viết sách để làm gì.
Một doanh nhân trở thành tác giả để xây dựng thương hiệu cá nhân, phục vụ cho việc kinh doanh.
Một chuyên gia có nhu cầu viết sách để đóng gói tri thức truyền lại cho lớp kế thừa.
Một người nổi tiếng cần đóng gói trải nghiệm thành sách để lan tỏa câu chuyện truyền cảm hứng của mình.
Khi nhớ về các tác giả đã từng làm việc chung, mình nhận thấy họ đều có đủ 3 nhóm lý do mà mình đề cập trong bài viết này. Họ có chất liệu, có tiền, và có động cơ viết sách. Trong số đó, yếu tố thứ ba là quan trọng nhất. Suy cho cùng, chúng ta làm gì cũng đều có lý do.

Ảnh: Unsplash
Nhưng mình tin rằng cuộc đời bất kỳ ai cũng có nhiều câu chuyện hay để kể
Chuyện các doanh nhân và chuyên gia viết sách không có gì đáng bàn, nhưng còn “thường dân” thì sao?
Khi nghĩ đến câu hỏi này, mình đã liên tưởng đến những người xung quanh mà mình tiếp xúc.
Mẹ là người mình nghĩ đến đầu tiên. Trong thời chiến, mẹ từng là dân công đi tải gạo, từng là cán bộ mật làm các nhiệm vụ quan trọng ngay trong lòng địch (vùng chưa giải phóng). Khi nhìn thấy nhiều đồng đội và người thân ngã xuống, mẹ tin rằng việc mình được sống đã là một may mắn lớn lao, và vì thế mà mẹ mạnh mẽ hơn bước qua những sóng gió của cuộc đời.
Khi hoà bình lập lại, mẹ cũng trải qua một chặng đường đời đầy gian truân với rất nhiều nước mắt – từng một tay chèo chống cho cả gia đình 6 miệng ăn, từng khóc hết nước mắt khi mất đi đứa con đầu lòng, từng gây dựng tài sản từ hai bàn tay trắng.
Một cuộc đời như thế có đáng được ghi lại hay không? Mình cho rằng rất đáng – dù mẹ chỉ là một người bình thường.
Rồi mình nghĩ tới cuộc đời của chính mình, cũng ba chìm bảy nổi chín lênh đênh – mà nếu được viết ra, biết đâu nó lại giúp ích cho một người nào đó. Rồi mình nghĩ đến những mẩu chuyện nho nhỏ nghe được hàng ngày – từ những cuộc đời của người xung quanh. Mình nghiệm ra rằng: Cuộc đời của bất kỳ ai cũng có nhiều câu chuyện hay để kể, nhiều bài học để lan tỏa và nhiều kinh nghiệm để cho đi. Không chỉ cuộc đời của những người có thành tựu ấn tượng trong sự nghiệp, mà là cuộc đời của bất kỳ ai – dù là của một ông lão ăn mày.
Cuộc đời của bất kỳ ai cũng có nhiều câu chuyện hay để kể, nhiều bài học để lan tỏa và nhiều kinh nghiệm để cho đi.
Càng nghĩ, mình càng nhớ đến một đoạn trong cuốn Nghề viết tiểu thuyết của Haruki Murakami thế này: “Bởi vì ‘không có gì đáng phải viết’ nghĩa là ‘có thể tự do viết gì cũng được’. Dù thứ bạn có là nguyên liệu ‘hạng nhẹ’ và số lượng hạn chế đi chăng nữa, chỉ cần lĩnh hội được phép thuật đan kết chúng, bạn có thể từ đó dệt nên bao nhiêu câu chuyện cũng được.”
Ông đang nói về nghề viết văn, nhưng mình vẫn có quyền hiểu rộng ra là chất liệu để viết có ở quanh ta, khắp mọi nơi, đến từ những cuộc đời “bình thường” nhất. Với suy nghĩ này, mình đã bắt đầu có cái mơ ước viển vông, rằng mỗi người đều có một quyển sách viết cho riêng họ.

Ảnh: Unsplash
Nếu trở thành tác giả, bạn muốn kể gì trong quyển sách của mình?
Hãy dành ít phút hồi tưởng lại đời mình, nhớ lại những chuyện khó quên mà bạn từng trải qua, những kinh nghiệm bạn có được, những bài học bạn đã tiếp thu, và những con người bạn từng gặp mặt. Họ có rất nhiều thứ hay ho để kể cho người khác nghe, đúng không?
Mình muốn hỏi bạn thêm một vài câu hỏi quan trọng nữa. Nếu một ngày nào đó bạn viết sách, thì:
- Bạn có nghĩ rằng, quyển sách của mình là cứu tinh cho cuộc đời của ai đó?
- Bạn muốn người đọc nhớ câu chuyện hay thông điệp nào nhất sau khi gấp sách lại?
- Bạn nghĩ con cháu mình sẽ có cảm xúc gì khi cầm cuốn sách đó trên tay?

Ảnh: Unsplash
Khi viết đến đây, mình nhớ đến một tác giả mà mình từng làm việc chung. Anh chia sẻ rằng sau này mất đi, vào ngày giỗ của anh, con cháu không cần cúng kiến mâm cao cỗ dày mà chỉ cần đặt cuốn sách của anh lên bàn thờ là được.
Hình ảnh quyển sách chứa trọn cả cuộc đời của một người được đặt ngay ngắn trên bàn thờ, trước linh ảnh của người đã khuất khiến mình xúc động. Hình ảnh đó, một lần nữa, nhắc mình nhớ rằng, tất cả chúng ta đều đến với cuộc đời này bằng hai bàn tay trắng. Chúng ta, vào một ngày nào đó không đoán định được, sẽ ra đi mà không mang theo được thứ gì – từ tiền bạc đến danh vọng. Điều còn ở lại là những gì mình đã trao đi: những câu chuyện, những bài học, những ảnh hưởng mình để lại trong cuộc đời người khác. Nếu được viết thành sách, thì đó chắc chắn là một quyển sách vô cùng giá trị và ý nghĩa, ít nhất là với bản thân tác giả.
Cảm ơn bạn dành thời gian đọc bài viết này.
Mình là Tú Nhi, người chuyên chấp bút và đồng hành viết sách cho chuyên gia.
Nếu hứng thú với các nội dung mình viết, bạn có thể để lại bình luận bên dưới hoặc kết nối tại Facebook cá nhân.
Chúc bạn một ngày tốt lành!







Chưa có bình luận