• TRANG CHỦ
  • VỀ MÌNH
  • Chấp bút sách
    • Nghề chấp bút sách
    • Hành trình xuất bản
  • Viết lách
    • Kỹ năng viết
    • Sách mình đọc
    • Suy ngẫm
    • Sáng tác
  • DỊCH VỤ
    • Dịch vụ chấp bút sách
    • Dịch vụ khác
  • PORTFOLIO

Tunhi’s blog

Chấp bút sách bằng ChatGPT, trải nghiệm cá nhân và bài học thu được

Nghề chấp bút sách - Tunhi Le - 05/10/2025

Chấp bút sách bằng ChatGPT

Mình là một người chấp bút, một biên tập viên và một dịch nửa mùa – thỉnh thoảng mới nhận làm sách dịch.

Khi thời đại AI lên ngôi, ChatGPT trở thành cái tên làm mưa làm gió khắp các cõi mạng. Mới năm ngoái năm kia cụm từ này mới nhen nhóm và chỉ mới được bàn tán râm ran trong giới văn phòng. Lúc đó mấy cô chú tuổi hưu trí chưa bận tâm gì tới con quỷ “trí thông minh nhân tạo này”, còn nhóm “nine-to-five” bục mặt cày ngày tám tiếng thì í ới gọi nhau nhờ tạo dùm hay xài ké tài khoản. 

Vậy mà năm nay, đùng một phát, AI và ChatGPT trở thành hai cụm từ quen thuộc, tới tận chú năm bán cà phê đầu ngõ và bà bảy bán cá ngoài chợ trời cũng biết. Rồi thì ai cũng có ít nhất một tài khoản để rủ rỉ chuyện trò thâu đêm suốt sáng với “người bạn ảo” này, đôi khi còn nhiều hơn với ông chồng đầu ấp tay gối. 

Chấp bút sách bằng ChatGPT

Ảnh: Unsplash

Người làm nghề viết lách như mình, nghe tới Generate AI mà đổ mồ hôi hột. Mình vật vã đau thương mới viết vài ngàn từ trong một ngày làm việc, còn nó chỉ mất một phút ba mươi giây. Mình vò đầu bứt tóc hàng tiếng đồng hồ mới nảy ra dăm bảy ý tưởng coi được, còn nó có thể “phụt” ra cả chục ý tưởng chỉ trong tích tắc. Tụi mình nơm nớp lo sợ bị AI cướp việc, stress nhân đôi nhân ba khi nghĩ tới tương lai và con đường sự nghiệp phía trước, và vật lộn mỗi ngày với câu hỏi làm sao để thích nghi với quá nhiều thay đổi này.

“Why not?”, thay vì ngồi đó lo lắng hay giằng co dùng AI hay không, dùng như thế nào, thì mình quyết định bắt tay vào làm thử.

Vậy là, mình chọn một dự án phù hợp để chính thức thử nghiệm viết bằng ChatGPT.

Mình đã viết quyển sách đầu tiên bằng ChatGPT như thế nào?

Đầu tiên, mình bỏ ra 500K để mua tài khoản ChatGPT Plus vì muốn đầu ra là một bản thảo tốt nhất. Mình đã trải nghiệm bản Free và muốn xem bản Plus tốt hơn ra sao. Là đứa rất ghét phải mò mẫm mấy thứ liên quan công nghệ, thực lòng mà nói mình cảm thấy bản thân luôn ù ù cạc cạc về mấy thứ này cho đến tận bây giờ. Nhưng ít nhất mình biết bản Plus có 2 khác biệt:

Thứ nhất, nó nhớ được nhiều thứ hơn. Mình không muốn nói chuyện với con Free “não cá vàng”, hỏi trước quên sau, nạp thông tin nhiều là “tẩu hoả” buộc mình phải “delete” bớt.

Thứ hai, mình có thể tạo các thư mục lớn (project) bên trong, trong khi bản Free thì chỉ có thể mở “New chat”. Cơ bản là chức năng này giúp mình sắp xếp, quản lý thông tin đầu vào gọn gàng hơn, từ đó mình hy vọng ẻm sẽ bớt rối khi truy xuất.

Ảnh: Unsplash

Sau khi nâng cấp lên bản Plus, mình chỉ việc dùng thử theo bản năng thôi, ông bà tổ tiên bảo làm gì thì làm đó. Mình thử nghiệm đủ kiểu, nay cách này mai cách khác. Cái gì có vẻ ổn thì tiếp tục, cái gì bất ổn thì thử cách mới. 

Để có thể hoàn thành bản thảo chỉn chu trong vòng 3 tháng như yêu cầu, mình đã lên kế hoạch:

  • 1 tuần đầu: Phân tích tổng quan, định hình khung sườn
  • 4 tuần tiếp: Tập trung khai thác chất liệu chi tiết từng chương, viết “test” song song (tổng 8 chương, một tuần mình khai thác 2 chương)
  • 4 tuần tiếp: Tập trung viết, khai thác bổ sung khi cần, tác giả phản hồi cuốn chiếu
  • 2 tuần tiếp: Biên chi tiết, tác giả duyệt bản thảo
  • 1 tuần cuối: Review trước khi bàn giao, viết tài liệu đặc tả và hoàn thành các tác vụ còn lại

Sau 9 tuần (hơn 2 tháng) mình hoàn thành bản thảo cơ bản, 3 tuần còn lại, mình tập trung tinh chỉnh chi tiết với tác giả và kết thúc giai đoạn sáng tác đúng hạn (trong vòng 3 tháng). Thời điểm này mình “work from home” với một em bé hiếu động chưa đầy một tuổi. Nếu không có con nhỏ, mình thậm chí còn có thể hoàn thành nhanh hơn nữa. Bản thảo được cả tác giả và quản lý thông qua, còn bản thân mình chủ quan tự đánh giá 8/10 điểm (xét riêng môn văn, mình tin là gần như không có ai đạt được điểm 10, 8-9 điểm là đã tốt lắm rồi).

Chấp bút bằng AI có gì giống và khác với cách viết truyền thống?

Khi có ChatGPT hỗ trợ, bạn vẫn làm các công việc sau:

  • Lên kế hoạch, các cột mốc cụ thể
  • Họp hành với tác giả lấy tư liệu
  • Tư duy về bố cục tổng quát, bố cục chi tiết 
  • Chốt ý tưởng hình minh hoạ (rất nhiều, trải dài xuyên suốt sách, tổng tầm 50-60 hình/quyển)
  • Biên tập, khâu này không ai thay thế được

Thế nhưng, AI sẽ giúp bạn:

  • Gợi ý bố cục, các cách tiếp cận vấn đề
  • Gợi ý ý tưởng hình minh hoạ
  • Viết chi tiết từng phần, từng chương
  • Biên tập theo đề xuất của bạn (nhưng chỉ ở mức thô, bạn vẫn là người biên sau cùng)
  • Hỗ trợ quản lý và truy xuất dữ liệu nhanh hơn cách thủ công (ngồi bấm ngón tay truy hồi trí nhớ, hoặc phải mò lại các video/file ghi âm dài dằng dặc)

Nhìn chung, dù là chấp bút sách theo kiểu truyền thống hay có AI giúp sức, bạn vẫn cần xác định mình là người chịu trách nhiệm cuối cùng cho bản thảo, là “đạo diễn” của toàn bộ tác phẩm. Ai như một cộng sự ngồi bên cạnh hỗ trợ bạn hoàn thành công việc nhanh hơn, hiệu quả hơn – nếu bạn biết cách phối hợp.

Ảnh: Unsplash

Lợi ích khi dùng AI để chấp bút sách?

Ai cũng có thể đoán được nội dung này. Có AI trợ giúp thì chắc chắn sẽ viết nhanh hơn, hay hơn và “nâng skill” hơn:

  1. Tiết kiệm thời gian.

Đó là lợi ích nổi bật nhất mà mình nhận được. Khi nhận dự án này, em bé của mình chỉ mới khoảng 6-7 tháng tuổi. Mình làm việc tại nhà, tuy có người thân trợ giúp nhưng phần lớn thời gian trong ngày của mình là dành cho em bé. Nếu vẫn viết theo kiểu truyền thống, mình sẽ chật vật và mất thời gian hơn rất nhiều.

  1. Được gợi ý rất nhiều ý tưởng.

Điều này là hiển nhiên. Mình sẽ cung cấp bối cảnh và nhờ AI gợi ý, khi thì về cách tiếp cận vấn đề, lúc thì hình minh hoạ, khi khác lại gợi ý các ý tưởng cho tiêu đề chương. Bạn cũng phải chấp nhận rằng, có những lúc không chọn được ý tưởng nào hay ho từ vô số gợi ý đó. Và lúc đó chính bạn, chứ không ai khác, sẽ tự mình đưa ra quyết định.

  1. Rèn kỹ năng làm việc với AI trong vai trò là đạo diễn.

Dù cho AI có thể giúp bạn làm rất nhiều thứ, nhưng nó không bao giờ thay thế được bạn ở một số khâu quan trọng:

  • AI không hiểu tác giả bằng bạn, nên chỉ có bạn mới biết ý tưởng nào là phù hợp.
  • AI không bao quát hết mọi thứ, bạn phải là người lắp ráp từng mảnh rời thành một một bức tranh hoàn chỉnh. 
  • AI không đưa ra bất kỳ quyết định nào, chỉ có bạn là người phải làm điều đó.

Có thể nói, chấp bút sách cùng với AI là một trải nghiệm hoàn toàn mới với mình. Và hành trình này giúp mình học được khá nhiều thứ hay ho. Ở đây mình chỉ có thể chia sẻ góc nhìn và trải nghiệm cá nhân của bản thân, bạn phải tự mình dấn thân vào khám phá.

Ảnh: Unsplash

Lời khuyên cho ai muốn thử viết sách bằng ChatGPT

Khi đọc đến đây, bạn có nghĩ rằng dùng ChatGPT hay các công cụ AI khác để viết sách là rất dễ? Nó tự lên bố cục và viết hết từ đầu tới cuối, bạn chỉ cần rung đùi ngồi chờ thành quả?

Rất tiếc là đời không như mơ!

ChatGPT có thể viết một bài post Facebook mấy trăm chữ trong một nốt nhạc, nhưng nó không giỏi viết hay xử lý văn bản dài – một bản thảo sách đến tận 40.000 – 60.000 chữ. Sau mấy tháng làm việc cùng AI, mình rút ra được mấy kinh nghiệm sau:

  1. Tỉnh táo khi dùng AI.

Kêu bạn ấy viết vài trăm chữ thì được, nhưng viết tầm 1000 chữ đổ lên là bạn ấy đuối. Viết qua quýt, thiếu ý, lạc quẻ, lỗi tùm lum. Tuy bạn ấy có chức năng viết trong Canvas giúp chỉnh sửa chi tiết dễ dàng hơn, nhưng hãy coi chừng – ẻm vui thì viết ổn, ẻm buồn là xóa nội dung khi bạn chưa kịp lưu chữ nào.

Tất nhiên, đây là cảm nhận mang tính chủ quan của mình, trong bối cảnh cụ thể. Có thể thời gian sau ChatGPT sẽ fix được các lỗi này chăng? Mình không biết. Giải pháp của mình cho vấn đề này là:

  • Không kêu ẻm viết văn bản dài, mà xử lý từng phần ngắn. Chia nhỏ ra, ẻm sẽ bớt “tẩu hỏa nhập ma”.
  • Luôn sao lưu song song vào Google doc, ngay khi có bản tương đối ưng ý. Bằng không, ẻm buồn ẻm xoá tùm lum khiến bạn phải làm lại từ đầu.
  • Chính bạn, chứ không có con AI nào mới có thể đánh giá chất lượng đoạn bản thảo này, ý tưởng minh hoạ kia là phù hợp hay không. 
  • Biên tập là phần việc bạn phải tự làm. AI không được tích sự gì nhiều trong việc này đâu, nếu tiêu chuẩn của bạn cao.
  • AI có thể giúp bạn research, nhưng hãy luôn check lại vì ẻm có cái tật “bịa thông tin” rất tài tình – mới nghe qua có vẻ hợp lý, nhưng nghĩ kỹ lại thì đầy vấn đề.

Ảnh: Unsplash

  1. Dùng đa dạng công cụ AI trong chấp bút sách.

Mình dùng chủ yếu ChatGPT, nhưng cũng dùng thêm:

  • Memobot để ghi âm cuộc họp online, lấy transcript, sau đó mới input vào ChatGPT để lưu và lọc thông tin.
  • Noty.ai cũng là một công cụ tương tự memobot.
  • Gemini cũng có thể giúp bạn xử lý transcript khá tốt.

Trước đây tụi mình hay dùng Google Meet để họp với tác giả, và luôn “record” nội dung để lưu trữ thông tin. Tuy nhiên, trừ khi thật sự cần thiết, mình hiếm khi xem lại video đã record vì rất mất thời gian. Bạn có thể rã băng – trích xuất thông tin bằng cách lấy transcript ra từ các video này, nhưng khá mất thời gian. Từ khi dùng memobot, tụi mình đã có thể lấy được transcript dễ dàng, bỏ vào ChatGPT (ở một khung chat riêng để truy xuất lại dễ dàng). Khi cần tìm lại bất kỳ thông tin nào, mình đều có thể hỏi AI.

Thế nhưng, kinh nghiệm của mình là đừng sa đà vào quá nhiều công cụ, nếu không sẽ tới lượt bạn bị “tẩu hoả” chứ không phải là nó. Trong dự án này, mình chỉ dùng ChatGPT và Memobot thôi. Khi giới hạn chỉ còn 1-2 con AI, bạn mới có thể trải nghiệm sâu thay vì “đứng núi này trông núi nọ” khi trước mặt là một rừng AI chưa có dịp thử hết.

Ảnh: Unsplash

  1. Hiểu rõ vai trò, phân công rõ ràng.

Nếu như trước kia mình phải làm tất tần tật các khâu, từ lấy chất liệu, xây bố cục đến viết bản thảo, lên ý tưởng hình và hàng loạt các tác vụ khác, thì với ChatGPT bạn đã nhẹ gánh hơn rất nhiều.

Khi có ChatGPT đồng hành, mình lui về đóng vai “đạo diễn” bản thảo, học cách phối hợp nhịp nhàng với AI. 

Dùng AI để viết sách, nên hay không nên?

Thời điểm mình lần đầu thử nghiệm dùng ChatGPT để viết sách, nhiều người chấp bút quanh mình vẫn tự viết. Họ không có con nhỏ như mình. Họ ưu tiên tự viết hơn dùng máy. Họ thích viết và muốn tự tay mình viết. Họ không đánh giá cao bản thảo do AI viết… Mình có thể hiểu tất cả các lý do đó. Bản thân mình cũng nhiều lần tự hỏi: Liệu có nên dùng AI để viết hay không? Mức độ dùng AI thế nào là hợp lý? Khi người khác biết mình dùng AI để viết, họ có phán xét mình không?

Ảnh: Unsplash

Vậy đó, mình cảm thấy bản thân như một kẻ “lội ngược dòng” – quyết tâm thử nghiệm AI để viết trọn vẹn một bản thảo trong khi những người xung quanh vẫn trung thành với cách cũ – dù các bạn ấy cũng có dùng AI trong quá trình làm sách – để tìm thêm ý tưởng hoặc tận dụng cho các tác vụ khác.

Dù sao thì cũng phải thử mới biết. Nếu chỉ đứng bên ngoài và mất thời gian cân đo đong đếm, thì sao mình không nhảy vào để tự mình trải nghiệm. Nhiều người tin rằng tương lai chấp bút sách sẽ là nghề “đạo diễn nội dung” chứ không chỉ là “công nhân chữ” – với sự hỗ trợ của AI. Điều có có đúng hay không thì tương lai sẽ trả lời, việc của chúng ta là thay đổi và thích nghi.

Xem thêm các bài viết khác về nghề chất bút:

  • 5 câu hỏi phổ biến về nghề chấp bút sách
  • Đập nát cái tôi cũ: Thử thách lớn nhất khi dấn thân vào nghề chấp bút sách
  • Chấp bút sách và những niềm vui nho nhỏ

Hãy để lại bình luận bên dưới hoặc kết nối thêm với mình để đọc thêm các chia sẻ khác về nghề chấp bút và viết lách nói chung nhé.

Tags | AI, Chấp bút sách, ChatGPT
 0 0

Tác giả / Tunhi Le

Mình là Tunhi Le (Nina). Đây là ngôi nhà nhỏ của mình, nơi lưu lại cuộc hành trình của một người bình thường và cũng khác thường, thông qua những bài viết nhỏ.

You Might Also Like

Chấp bút sách: Điều gì tạo nên một quyển sách best-seller?

Chấp bút sách: Điều gì tạo nên một quyển sách best-seller?

15/05/2026

AI viết 50.000 chữ một ngày, người chấp bút sách làm gì?

04/07/2026
Định viết sách từ lâu nhưng chưa bắt đầu, bạn đang gặp rào cản nào?

Định viết sách từ lâu nhưng chưa bắt đầu, bạn đang gặp rào cản nào?

26/05/2026

Chưa có bình luận

Gửi phản hồiHủy

Bài trước đó
Bài kế tiếp

Giới thiệu

Giới thiệu

Mình là Tú Nhi (Tunhi Le), một người chấp bút, một người viết tự do. Đây là ngôi nhà nhỏ của mình, hân hạnh được đón tiếp bạn!

CHI TIẾT

Đăng ký nhận bài mới

Nhập địa chỉ email của bạn để nhận bài mới từ blog.

Kết nối

Giới thiệu

Mình là Tú Nhi (Tunhi Le), một người chấp bút, một người viết tự do. Đây là ngôi nhà nhỏ của mình, hân hạnh được đón tiếp bạn!

Kết nối

Bài viết mới

  • Để lại dấu ấn cuộc đời qua một quyển sách
    Vì sao người ta muốn viết sách? Chiêm nghiệm về việc để lại dấu ấn cuộc đời16/11/2026
  • Sách Người viết kiếm sống, tác giả Hạ Chi
    Người viết kiếm sống | Hạ Chi31/10/2026
  • sáng tác truyện ngắn động vật
    Nhật ký của mèo con24/10/2026

Bình luận gần đây

  • Tunhi Le trong Truyện tranh Lịch sử Phật Thích Ca | Lời: Lý Thái Thuận & Tranh: Trương Quân
  • Thanh vũ trong Truyện tranh Lịch sử Phật Thích Ca | Lời: Lý Thái Thuận & Tranh: Trương Quân
  • Tú Nhi Lê trong Hỡi thế gian, tình là gì?

© 2020 COPYRIGHT BY TU NHI LE